De Tsjechische wapenwet: Hoe het ook kan

Nu ongeveer twee weken geleden is Vrij Wapenbezit Nederland (VWN) opgericht. VWN pleit voor verstandigere wapenwetten waardoor de burger zichzelf weer kan verdedigen. Nu mag je jezelf wel verdedigen in Nederland, maar kun je dat, door gebrek aan de middelen daarvoor, niet op een effectieve manier doen. VWN pleit daarom voor een legalisering van vuistvuurwapens naar Tsjechisch model. Wij nemen daarbij afstand van de Amerikaanse wapenwetgeving.

Als wordt gepleit voor vrijere wapenwetten valt al snel de term “Amerikaanse toestanden”. Los van het feit dat die term weinig met vrij wapenbezit te maken heeft,  omdat de meeste Amerikaanse schietincidenten die hier in de media komen immers worden gepleegd in zogenaamde “gun free zones”, pleiten wij helemaal niet voor Amerikaanse wapenwetten. De Amerikaanse wapenwetten verschillen van staat tot staat en zelfs van stad tot stad en zijn in sommige gevallen (zoals in steden als Chicago, Washington en New York) zelfs bijna strenger dan in Nederland.

Waar wij daarentegen voor pleiten is een wapenwet gebaseerd op die in Tsjechië. Tsjechië voerde in 1995 vrij wapenbezit in onder een aantal voorwaarden. De wet bleek erg succesvol. Sinds de invoering is het aantal moorden niet gestegen maar juist gehalveerd en ook de (o.a. vuurwapengerelateerde) criminaliteit is gedaald. Tsjechië is nu een van de veiligere landen van Europa. De Tsjechen hebben een verstandige wapenwet ontworpen die wij graag in Nederland zouden overnemen. In dit artikel worden de verschillen tussen het Nederlandse en Tsjechische vuurwapenbeleid uitgelegd.

Zelfverdediging

Een van de belangrijkste verschillen met de Nederlandse wapenwet is dat zelfverdediging in Tsjechië een valide reden is om een wapenvergunning aan te vragen. In Nederland kan alleen een vrijstelling voor het wapenverbod worden verkregen als sportschutter of jager (en tijdens werktijd voor militairen en politie). In Tsjechië kan een wapenvergunning aangevraagd worden als verzamelaar, sportschutter, jager of indien beroepsmatig of voor zelfverdediging nodig.

In Nederland mogen vuurwapens (indien voorhanden) wel gebruikt worden voor zelfverdediging. Het probleem is alleen dat niemand (legaal) over een vuurwapen kan beschikken indien nodig voor zelfverdediging. Sportschutters moeten bijvoorbeeld hun munitie en hun wapen los van elkaar in verankerde kluizen bewaren. In het geval van een inbreker of overvaller is er zo veel te weinig tijd om een vuurwapen gereed te krijgen voor gebruik. Die strenge opslageisen zijn het eerste wat moet veranderen als we vuurwapens daadwerkelijk voor zelfverdediging willen gebruiken.

Een ander belangrijk verschil is dat de Tsjechische wet een stuk minder streng is als het gaat om niet-vuurwapens. In Nederland is het voor handen hebben van een honkbalknuppel in principe al strafbaar als het vermoeden bestaat dat het niet voor sport en spel gebruikt wordt (met andere woorden; je moet er altijd een bal en handschoen bij hebben). Pepperspray is niet toegestaan en airsoft is streng gereguleerd (nadat het tot voor kort ook verboden was). Zelfs speelgoedpistolen zijn in Nederland grotendeels bij wet verboden. In Tsjechië zijn bovengenoemde “wapens” zonder vergunning toegestaan.

Twee zaken uit de praktijk

Er zijn wel gevallen bekend waarin Nederlanders (illegaal) een vuurwapen gebruikten voor de bescherming van zichzelf of anderen. Een voorbeeld daarvan is een arrest uit de jaren ’80 dat elke rechtenstudent kent: het Bijlmernoodweerarrest. Een jonge vrouw was al eens overvallen en kocht daarop een (illegaal) vuurwapen en nam schietlessen. Toen zij weer op agressieve wijze werd overvallen, deze keer door twee mannen met een mes, loste zij een waarschuwingsschot maar de overvallers bleven volhouden. Daarop schoot zij een van de overvallers neer waarop die afdroop. De andere overvaller kwam later nogmaals terug om weer een poging te doen om haar tas te stelen, waarna de vrouw nogmaals schoot. Een van de overvallers overleed. Het hof ontsloeg de vrouw van alle rechtsvervolging op basis van noodweer-exces. Maar de vrouw werd wél veroordeeld (een maand voorwaardelijke celstraf) voor het bezit van het vuurwapen.

Een recenter voorbeeld is dat van juwelier Goldies in Deurne in 2014. Nadat de juwelier eerder al eens was overvallen, waar zijn vrouw een posttraumatische stressstoornis aan overhield, nam hij drastische veiligheidsmaatregelen. Naast camera’s en een veiligheidsdeur kocht hij illegaal een vuurwapen. Toch werd hij weer overvallen door twee mannen, gewapend met een pistool en pepperspray. Bij de overval werd de man geschopt en met pepperspray bespoten. Toen zijn vrouw de agressieve overvallers te werk zag gaan, schoot zij door de deur de twee overvallers dood. Breed werd uitgemeten in de media dat de juweliersvrouw niet werd veroordeeld. Haar man, slachtoffer in een overval en al toegetakeld door de daders, werd wél veroordeeld voor verboden wapenbezit.

Zo zie je maar: formeel mag je wel iets terugdoen als je wordt overvallen, maar je wordt wel veroordeeld voor het wapenbezit waardoor je alsnog een strafblad krijgt met alle problemen van dien. En vergis je niet: in beide gevallen waren de overvallers gewapend. Zij deinzen niet terug voor wapenwetten, ze doen immers toch al dingen die tegen de wet zijn. Het verbod op wapenbezit leidt tot een situatie waarin de slachtoffers ontwapend zijn en moeten vechten tegen daders die zichzelf wél bewapenen.

De Tsjechische situatie

De Tsjechische wet is qua zelfverdediging vergelijkbaar met de Nederlandse, met als verschil dat er geen (expliciete) plicht tot vluchten bestaat. Een vuurwapen mag gebruikt worden bij de bescherming van jezelf of anderen zolang het proportioneel is (wat het in bovengenoemde gevallen sowieso was). Door de vrijere wapenwet in Tsjechië kunnen mensen zichzelf echter wel beter verdedigen. Toch komt nog steeds niet iedereen zomaar aan een vuurwapen.

Toetsing

Aan het verkrijgen van een wapenvergunning zijn verschillende kwalificaties verbonden. Er moet allereerst een theorie-examen afgelegd worden over onder andere de wapenwet, wanneer een vuurwapen legitiem gebruikt mag worden voor zelfverdediging en hoe je een vuurwapen veilig voor jezelf en anderen kunt gebruiken. Vervolgens wordt een praktijk-examen afgelegd waarin je moet kunnen aantonen veilig met een wapen om te kunnen gaan, het goed te kunnen onderhouden en er accuraat mee te kunnen schieten. Een arts controleert de ogen, het gehoor en het evenwichtsvermogen, waarbij hij bij twijfel doorverwijst naar een specialist. Mensen met psychologische problemen worden afgekeurd. Ten slotte moet iemand ook vrij zijn van verslavingen en een Verklaring Omtrent Gedrag kunnen tonen waarbij personen met geweldsdelicten op hun naam worden uitgesloten van een wapenvergunning. Ook na het verkrijgen van een wapenvergunning mag het vuurwapen niet onder invloed van drank of drugs worden gebruikt, iets waar ook regelmatig op gecontroleerd wordt.

Streng maar rechtvaardig

De Tsjechische wapenwet is streng, maar rechtvaardig. Het staat vuurwapenbezit toe, maar op een verantwoorde manier. Daar pleiten wij voor: verstandige, verantwoorde wapenwetten die zelfverdediging weer mogelijk maken in Nederland. Dat is de enige manier hoe we zich aan de wet houdende burgers effectief kunnen beschermen tegen criminelen en terroristen.


Jasper de Groot

Dit artikel werd eerder geplaatst op De Nachtwakers.

Readers Comments (3)

  1. Duidelijk verhaal op de manier zoals in Tsjechië zou ik ook voor zijn om deze in NL in te voeren. Ben alleen bang dat onze overheid dit nooit zal toestaan!

    Beantwoorden
  2. Zou ook in Nederland prima zijn!

    Beantwoorden
  3. rudie v.willigen maart 9, 2017 @ 2:16 pm

    Men begrijpt niet, dat wapens nog nooit iemand hebben gedood, mensen doden mensen en niet wapens.Op school moeten ze al beginnen met zelfverdediging en verantwoord wapengebruik.

    Beantwoorden

Leave a comment

Your email address will not be published.


*